Tibbiyot sohasida 25 yildan ortiq tajribam va hozirda Samsung Electronics kompaniyasining Digital Health jamoasi rahbari sifatida men yaratilayotgan innovatsiyalar shunchaki navbatdagi bir innovatsiya boʻlibgina qolmay, ular sogʻliqni saqlash sohasida bizni qanday qilib amalda taraqqiyotga olib kelishi mumkinligi haqida koʻp oʻylayman. Mana nega sunʼiy intellektga chuqur qiziqish bilan qarayman, chunki u murakkablikni soddalashtirish orqali jamiyatning koʻplab sogʻliqqa oid muammolarini hal qilishning yangi usullarini koʻrsatadi.

Sogʻliqni saqlashni qayta koʻrib chiqish boʻyicha davom etayotgan ishimizda Samsung Energy Score kabi yechimlarni ishlab chiqishda ilgʻor sunʼiy intellekt algoritmlari va chuqur texnik tajribadan foydalanmoqda. Bu funksiya uyqu, yurak salomatligi va jismoniy faollik kabi koʻplab salomatlik koʻrsatkichlari orqali jismoniy va aqliy energiya darajasini o‘lchaydi. Bizning keyingi rejamiz sunʼiy intellekt yordamida foydalanuvchilarning salomatlik holatining yaxlit koʻrinishini taʼminlash uchun ovqatlanish, ruhiy salomatlik va qoʻshimcha ravishda mobil telefondan foydalanish tartibi kabi kengroq koʻrsatkichlarni ham kiritishdir.

AI shablon va xatti-harakatlarni tahlil qilish, noodatiy holatlarni aniqlash va hatto ehtimoliy sogʻliq muammolarini oldindan aniqlash orqali kasallikning erta oldini olish uchun katta yordam beradi. Uzoq yillik sensor innovatsiyalarimizni AI sohasida yetakchiligimiz bilan birlashtirib, biz uyqu apnoesidan tashqari boshqa kasalliklarning ham oldini olish va kardio-metabolik kasalliklargacha kengaytirish boʻyicha imkoniyatlarimizni oshirishni maqsad qilganmiz. Xususan, qon glyukozasi biz uchun katta eʼtibor sohasi boʻlib, Samsung qandli diabetning dastlabki belgilarini aniqlovchi sensor algoritmi hamda qon glyukozasini ukolsiz monitoring qilish texnologiyasi hamda doimiy glyukoza monitoringi bilan integratsiyalashgan parhez murabbiyini ishlab chiqish ustida ishlamoqda.

Bizning maqsadimiz sogʻliqni saqlashda proaktiv yondashuvni qoʻllab-quvvatlash, odamlar, oilalar va umuman butun jamiyat uchun sogʻliqni saqlashdagi ogʻir yukni kamaytirishdir. Men AI texnologiyasi raqamli sogʻliqni saqlash sanoatini inqilob qilishiga va barcha uchun sogʻlom turmush tarzini soddalashtirishiga ishonaman. Global texnologiya yetakchisi sifatida texnologiya innovatsiyalarimiz va oʻsib borayotgan hamkorlik ekotizimimiz bilan buni haqiqatga aylantirish uchun Samsung barcha imkoniyatlarga ega.

Energy Score funksiyasini ishlab chiqish uchun Samsung Research[2] AQShning Jorjiya universiteti Meri Frensis erta taʼlim kollejining kineziologiya boʻlimining professori Patrik OʻKonnor bilan hamkorlik qildi.

Samsung Newsroom Energy Score — yangi raqamli sogʻliqni saqlash texnologiyasini yaxshilash uchun moʻljallangan tizimni oʻrgandi.

Energiya kundalik samaradorlik va charchoq bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, miyadagi notoʻgʻri tushunilgan neyron zanjiri faoliyatiga asoslanadi. Shu sababli energiyani obyektiv ravishda miqdoriy hisoblash qiyin. Samsung Research va professor OʻKonnor jamoasi mavjud fan asosida odamning energiyasini oʻlchash va belgilash uchun kuchlarni birlashtirdi.

Mashq psixologiyasining yetakchi mutaxassisi, professor OʻKonnor uyqu, jismoniy faollik va kofein isteʼmol qilishning kognitiv va energiya hissiyotiga taʼsirini keng miqyosda oʻrgangan. U jismoniy faollikni nevrologiya maʼlumotlari va nazariyasi bilan birlashtirib, Samsung Health’ning Energy Score xususiyatini ishlab chiqish boʻyicha “Umumiy sigʻim” konsepsiyasini taklif qildi.

Aksariyat mavjud xizmatlar energiyani oʻlchashda faqat jismoniy jihatlarga eʼtibor qaratsa, umumiy sigʻim ham jismoniy, ham kognitiv omillarni hisobga oladi.

Umuman olganda, odam bajara oladigan faoliyat hajmini aks ettiruvchi energiya uning umumiy qobiliyatiga nisbiydir. Odatiy jismoniy yoki aqliy yukdan oshiq ish qilinsa, bu energiyaning tezda sarflanishiga olib keladi. Masalan, kimdir odatda kuniga 30 daqiqa past intensivlikda mashq qilayotgan boʻlsa, lekin qachondir bir kunga bir soat oʻrtacha intensivlikda mashq qilishga qaror qilsa, uning Energy Score koʻrsatkichi ertasi kuni pasayishi kutiladi.

Muntazam mashqlar umumiy sigʻimni kengaytira oladi, bu vaqt oʻtishi bilan bir xil mashgʻulot intensivligi uchun yuqori Energy Score koʻrsatkichiga olib kelishi mumkin.

▲ O’rtacha darajadan oshib ketadigan jismoniy va kognitiv yuklar energiyaning pasayishiga olib keladi. Biroq, muntazam mashqlar energiyani oshirishi yoki uni yuqori o’rtacha darajada ushlab turishga yordam beradi.

Energy Score koʻrsatkichi taqiladigan qurilmalar bilan oʻlchangan jismoniy faollik darajalari, uyqu sifati, uyqu paytida yurak urishi va uyqu paytida yurak urishining oʻzgaruvchanligi asosida hisoblanadi. Samsung Research ushbu koʻrsatkichlar va energiyaning kognitiv, foydalanuvchi tomonidan bevosita berilgan hisoboti va jismoniy belgilari oʻrtasidagi bogʻliqlikni oʻrganuvchi ilmiy va tibbiy tadqiqotlar asosida Energy Score funksiyasini ishlab chiqdi.

“Faoliyat” jismoniy qobiliyatga taʼsir qila oladi. Foydalanuvchining kunlik energiyasini oldingi kundagi mashq maʼlumotlarini odatiy faollik darajalari bilan taqqoslash orqali hisoblash mumkin. Bu usul uzoq muddatli va qisqa muddatli ishni baholash orqali charchoqni oldindan taxmin qiluvchi Acute:Chronic Workload Ratio (Oʻtkir:Surunkali ish nisbati) konsepsiyasidan foydalanadi.

“Uyqu” bevosita aqliy qobiliyatga bogʻliq. Shuning uchun yetti kunlik oʻrtacha uyqu davomiyligi, uyqu va uygʻonish vaqtlarining izchilligi va odamning qanchalik tez uyquga ketishi kabi uyqu patternlari tahlil qilinadi va Energy Score koʻrsatkichiga kiritiladi. Bu usul uyqu davomiyligi va sutkalik ritmlari asosida energiyaning oʻzgarishini hisoblash uchun uyqu, charchoq va kognitiv funksiya oʻrtasidagi bogʻliqlikni oʻrganadigan “energiya ombori” modeliga amal qiladi.

“Uxlayotganda yurak urishi tezligi” va “Uxlayotganda yurak urishi tezligi oʻzgaruvchanligi” jismoniy va aqliy quvvatga aloqadordir. Energiya patternlari soʻnggi oʻlchovlarni oʻtmishdagi uzoq muddatli maʼlumotlar tendensiyalari bilan solishtirish orqali hisoblanadi. Uyqu paytida yurak urishi va oʻzgaruvchanligi maʼlumotlari barqaror uyqu holatida tahlil qilinganda hisoblar yanada aniqroq olinadi.

▲ Energiya Reytingini hisoblash uchun foydalaniladigan ko’rsatkichlar. Faoliyat va uyqu, birinchi navbatda, mos ravishda jismoniy va aqliy qobiliyat bilan bog’liq bo’lsa, uxlash paytida yurak urish tezligi va uyqudagi yurak urish tezligining o’zgaruvchanligi ikkalasi bilan bog’liq ekanligi ma’lum.

Samsung Research har bir omil Energy Score koʻrsatkichiga qanchalik taʼsir qilishini aniqlashda yosh va jinsni hisobga oldi. Bundan tashqari, professor OʻKonnorning tadqiqot guruhi kognitiv testlar va energiya va charchoq alomatlari haqida bevosita foydalanuvchilardan olingan hisobot bilan tajribalar oʻtkazdi va Samsung modellari tomonidan yaratilgan Energy Score koʻrsatkichi va Jorjiya universiteti tadqiqotchilari tomonidan toʻplangan klinik maʼlumotlar oʻrtasida sezilarli bogʻliqlikni aniqladi.

Samsung Health’ning Energy Score koʻrsatkichi oddiy sonlarni ifodalabgina qolmaydi. U, shuningdek, raqamlarga taʼsir qiluvchi yettita asosiy omil, jumladan, oʻrtacha uyqu davomiyligi va oldingi kungi jismoniy faollik asosida salomatlik boʻyicha koʻrsatmalar va takliflarni ham taqdim etadi.

Bunga erishish uchun Samsung Research oʻzining Energy Score modelini optimallashtiruvchi AI va generativ AI texnologiyalari bilan birlashtirdi. Optimallashtiruvchi AI birinchi navbatda raqamlarga taʼsir qilayotgan omillarni aniqlaydi va joriy energiya darajalarini hamda turmush tarzidagi soʻnggi oʻzgarishlarni tahlil qilib, takomillashtirish mumkin boʻlgan sohalarni ajratadi. Soʻng qurilmadagi generativ AI foydalanuvchi maxfiyligini saqlagan holda ushbu insaytlarni doʻstona xabarlar koʻrinishida foydalanuvchiga yetkazadi.

Taqdim etilgan salomatlik yoʻriqnomasi va ilmiy asosga ega tavsiyalar foydalanuvchilarga joriy Energy Score koʻrsatkichi haqida tushuncha va kun davomida faollik darajalari hamda hordiqni nazorat qilishga oid tavsiyalar beradi. Kundalik Energy Score koʻrsatkichlariga taʼsir qiluvchi omillarga koʻproq eʼtibor qaratish orqali foydalanuvchilar turmush tarzi odatlarini yaxshilashlari mumkin.

▲ Energy Score foydalanuvchilarga doʻstona, AI tomonidan yaratilgan xabarlar orqali moslashtirilgan salomatlik koʻrsatmalarini taqdim etadi

Professor OʻKonnor Samsung dasturchilari bilan hamkorlikda Energy Score ishonchliligini oshirish yoʻlida keng qamrovli tadqiqotlarni olib bordi.

“Ilmiy nuqtai nazardan qarasak, Energy Score bir hafta davomida smart qurilmalar sensorlaridan olingan obyektiv maʼlumotlarga asoslanib, kun davomida diqqat kognitiviga oid qisqa testlarni bajarish qobiliyatidagi taxminiy oʻzgarishlarini aks ettiradi” deb tushuntirdi u.

“Professor OʻKonnor bilan hamkorligimiz tufayli biz ushbu muammoni ilmiy jihatdan mazmunli tarzda hal qila oldik” dedi Samsung Research’dan Data Intelligence jamoasi rahbari Yunsu Lee. “Biz Samsung’ning turli qurilmalari foydalanuvchilarning hayotini yaxshilash uchun yanada kengroq ishlatilishini taʼminlovchi maʼlumotlar va sunʼiy intellekt texnologiyalarini rivojlantirishda davom etamiz”.

[1] Faqat umumiy salomatlik nazorati va fitnes maqsadlari uchun. Xizmat mavjudligi mamlakatga qarab oʻzgarishi mumkin.

[2] Samsung Electronics kompaniyasining DX (Device eXperience) boʻlimidagi ilgʻor tadqiqot va ishlanmalar tashkiloti