[Phỏng vấn] Giúp thiết bị gia dụng Samsung trở nên dễ tiếp cận hơn với triết lý ‘Samsung Inclusive Essentials’

Khi lần đầu sử dụng máy giặt, không ít người loay hoay tìm nút nguồn nhỏ xíu hoặc bối rối không biết cách mở và vệ sinh bộ lọc. Với người cao tuổi hay người khiếm thị, những bất tiện tưởng chừng nhỏ nhặt này có thể nhanh chóng trở thành rào cản thực sự. Nhằm giải quyết những khó khăn đó, Samsung Electronics đã theo đuổi triết lý thiết kế “lấy khả năng tiếp cận làm ưu tiên” (Samsung Inclusive Essentials), giúp các thiết bị gia dụng trở nên dễ sử dụng hơn cho mọi khách hàng.

Triết lý này đã được nhiều chuyên gia quốc tế ghi nhận. Tại Giải thưởng Thiết kế Xuất sắc Quốc tế IDEA 2025 (International Design Excellence Awards), Samsung đã giành giải Vàng cho “Samsung Inclusive Essentials” ở hạng mục Concepts & Speculative Design. Giải thưởng không chỉ tôn vinh những đổi mới trong thiết kế mà còn ghi nhận các cải tiến thiết thực về khả năng sử dụng và đóng góp xã hội.

Thông qua Samsung Inclusive Essentials, Samsung hướng đến mục tiêu giúp mọi người dùng có thể tự mình hiểu và quản lý thiết bị gia dụng. Theo đó, thiết kế này chuẩn hóa hình dạng và màu sắc của các nút bấm, đồng thời kết hợp nhiều giác quan như thị giác, thính giác và xúc giác, để các chức năng thiết yếu có thể được nhận diện ngay lập tức và sử dụng một cách liền mạch.

Ngày 15/10 hằng năm là Ngày An toàn Gậy Trắng Quốc tế (International White Cane Safety Day), do Liên hiệp Người mù Thế giới (World Blind Union) khởi xướng nhằm thúc đẩy và bảo vệ quyền lợi của người khiếm thị. Nhân dịp này, Samsung Newsroom đã có buổi trao đổi với Dahwe Park thuộc FX Design Group và Hyunbin Shin thuộc Design Innovation Group của mảng Kinh doanh Thiết bị Gia dụng (DA Business) – hai thành viên đóng góp vào concept đạt giải. Họ đã chia sẻ những suy nghĩ đằng sau Samsung Inclusive Essentials cũng như các mục tiêu mà sáng kiến này hướng tới.

▲ (Từ trái sang) Dahwe Park và Hyunbin Shin

Điều gì đã thúc đẩy việc phát triển Samsung Inclusive Essentials cho các thiết bị gia dụng?

Park: Thiết kế thiết bị gia dụng hiện nay đang ngày càng tối giản – cửa mở bằng chạm thay vì tay cầm, màn hình kỹ thuật số thay cho các nút bấm vật lý. Tuy nhiên, với người cao tuổi và người khiếm thị, những thay đổi này lại khiến thiết bị trở nên khó sử dụng hơn. Chúng tôi muốn phá bỏ những rào cản đó và tạo ra các sản phẩm mà ai cũng có thể vận hành một cách thuận tiện.

Shin: Chúng tôi phân tích toàn bộ hành trình trải nghiệm của người dùng, từ lắp đặt, sử dụng cho đến quản lý và bảo trì. Ví dụ, cùng một ký hiệu hình chữ “I” nhưng lại được sử dụng không nhất quán giữa các sản phẩm – đôi khi để chỉ thao tác ấn, lúc khác lại ám chỉ kéo, khiến người khiếm thị khó có thể tự sử dụng thiết bị. Để khắc phục, chúng tôi chuẩn hóa hình dạng theo đúng chức năng, đơn giản hóa và thống nhất chúng thành những hình thức trực quan hơn.

▲ Bằng cách chuẩn hóa hình dạng nút bấm để thể hiện rõ thao tác cần thực hiện như ấn, kéo, chạm hay xoay, đồng thời thống nhất hệ thống biểu tượng trên các sản phẩm, Samsung Inclusive Essentials giúp tăng độ rõ ràng và khiến việc điều khiển trở nên trực quan hơn.

Giải pháp này khác gì so với các thiết kế hỗ trợ tiếp cận truyền thống?

Park: Các thiết kế hỗ trợ tiếp cận trước đây thường dựa vào việc bổ sung chức năng hoặc thiết bị riêng biệt. Tuy nhiên, thử nghiệm người dùng cho thấy người khiếm thị không muốn phải phụ thuộc vào các phụ kiện như nhãn chữ nổi Braille hay các bộ gắn thêm, mà muốn sử dụng thiết bị ở trạng thái nguyên bản như mọi người khác. Giải pháp của chúng tôi cải thiện trực tiếp thiết kế cốt lõi của sản phẩm – không cần phụ kiện bổ sung – để bất kỳ ai cũng có thể sử dụng một cách độc lập.

Shin: Với các khu vực điều khiển chính, chúng tôi áp dụng thiết kế đa phương thức, kết hợp các yếu tố cảm giác như hình dạng, kết cấu bề mặt, màu sắc, ánh sáng và âm thanh. Các tín hiệu phản hồi được tích hợp đồng bộ trên toàn bộ sản phẩm, giúp người dùng dễ dàng nhận biết và thao tác. Thay vì các biểu tượng in phẳng, nút bấm được dập nổi và viền rõ ràng để có thể nhận diện bằng xúc giác.

▲ Việc mã hóa màu sắc cho nắp các khay nước giặt xả giúp người dùng dễ dàng nhận biết bên trong chứa gì chỉ trong nháy mắt mà không cần phải đọc các biểu tượng nhỏ.

▲ Các nút bấm có viền nổi giúp người dùng dễ dàng xác định vị trí chỉ bằng cách chạm tay.

Có phản hồi nào từ các buổi thử nghiệm người dùng khiến anh/chị đặc biệt ấn tượng?

Shin: Chúng tôi đã tiến hành nhiều buổi thử nghiệm tại một trung tâm phúc lợi địa phương dành cho người khiếm thị và rất ấn tượng khi nhận ra rằng nhiều người trong số họ sống một mình. Một người tham gia bị mất thị lực khi đã trưởng thành, chia sẻ rằng sự độc lập của anh giảm sút đáng kể và anh luôn cảm thấy khó khăn khi phải liên tục nhờ cậy người khác. Khi lần tay trên các nút bấm dập nổi, anh nói: “Có thể đây chỉ là một chi tiết nhỏ, nhưng nó khiến tôi cảm thấy mình được tôn trọng và được quan tâm. Giờ đây tôi cảm thấy mình có thể tự sử dụng thiết bị gia dụng.” Khoảnh khắc đó đã chạm đến toàn bộ đội ngũ của chúng tôi.

Park: Samsung Inclusive Essentials cho thấy rằng ngay cả những thay đổi nhỏ cũng có thể giúp người khiếm thị sống độc lập mà không cần hỗ trợ bên ngoài. Giải pháp này tăng cường tính tự chủ, hỗ trợ lối sống độc lập hơn và giảm gánh nặng cho gia đình cũng như người chăm sóc. Với những người khiếm thị sống một mình, đây có thể là yếu tố then chốt giúp đảm bảo quyền được sống với mức sống đầy đủ và xứng đáng.

Có vẻ như thiết kế này không chỉ mang lại lợi ích cho người thị lực kém mà cho tất cả người dùng?

Park: Đúng vậy. Samsung Inclusive Essentials cải thiện các yếu tố nền tảng của sản phẩm theo hướng bao trùm. Ví dụ, màu sắc tương phản cao giúp người thị lực kém, nhưng đồng thời cũng giúp những người dùng khác nhận diện các nút điều khiển nhanh hơn. Thay vì chỉ phóng to chữ hay thay đổi biểu tượng, chúng tôi sử dụng các tín hiệu như hình dạng và màu sắc để giúp thiết bị dễ nhận biết và vận hành hơn trong nhiều tình huống khác nhau.

Shin: Người khiếm thị có thể được xem là một nhóm nhỏ, nhưng tại Hàn Quốc, cứ khoảng 210 người thì có một người bị ảnh hưởng. Ngoài ra, rất nhiều người gặp khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày do thị lực suy giảm vì bệnh về mắt hoặc lão thị. Giải pháp của chúng tôi không chỉ dành cho người khuyết tật, mà nhằm giúp thiết bị gia dụng trở nên dễ tiếp cận và thuận tiện hơn cho tất cả mọi người.

Anh/chị hình dung tương lai của Samsung Inclusive Essentials như thế nào và mong muốn đạt được những mục tiêu gì?

Shin: Dù dự án này tập trung vào người khiếm thị, mục tiêu của chúng tôi là lắng nghe rộng hơn nữa những người dùng đang đối mặt với các thách thức khác nhau trong cuộc sống hằng ngày. Chúng tôi muốn thiết kế các thiết bị gia dụng có thể đáp ứng đa dạng nhu cầu. Samsung Inclusive Essentials không chỉ dừng lại ở việc tạo ra các thiết bị “ai cũng dùng được”, mà còn hướng tới việc giúp con người sống một cuộc sống tự chủ và có phẩm giá hơn. Bất kể khuyết tật, độ tuổi hay môi trường sống, mọi người đều xứng đáng được tiếp cận công nghệ và sản phẩm một cách bình đẳng. Chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện các giải pháp thiết kế để hiện thực hóa tầm nhìn đó.

Park: Samsung Inclusive Essentials không chỉ là cải tiến tính năng – đó là một tư duy lấy người dùng làm trung tâm. Hãy tưởng tượng việc bật máy giặt chỉ bằng cách chạm vào bất kỳ vị trí nào trên màn hình, thay vì phải tìm một nút nguồn nhỏ; hay mở máy rửa chén mà không cần xác định chính xác vị trí cảm biến trên cánh cửa. Hoặc giảm bớt sự bất tiện khi bảo trì bình nước và khăn lau của robot hút bụi nhờ áp dụng hệ thống cấp nước trực tiếp. Tất cả đều thể hiện hướng đi mà thiết kế bao trùm nên theo đuổi – đơn giản hóa và làm liền mạch các tương tác hằng ngày.

Samsung Inclusive Essentials khởi nguồn từ những cử chỉ quan tâm nhỏ bé và phát triển thành những trải nghiệm người dùng tích cực, đầy ý nghĩa. Với triết lý này, các thiết bị gia dụng Samsung vượt ra khỏi khái niệm “tính năng hỗ trợ tiếp cận” để hiện thân cho những giá trị thiết kế nâng cao khả năng sử dụng – trao quyền cho mọi người dùng có thể hiểu, vận hành và sử dụng sản phẩm một cách độc lập, tự tin.