Październik za nami, ale co dalej? Okres jesienno-zimowy to również czas w którym dzieci, częściej chorują i przebywają znacznie więcej w domu, a co za tym idzie spędzają więcej czasu z technologią. Jako zwieńczenie inicjatyw październikowych Samsung postanowił stworzyć plakaty dla przedszkoli dedykowane rodzicom i nauczycielom, których celem jest przypomnienie o zasadach uczestnictwa w życiu cyfrowym dzieci. Firma regularnie poszerza zakres dostępnych materiałów edukacyjnych czy wybór aktywności dla rodziców i nauczycieli, które stanowią podpowiedzi i inspiracje do komunikacji z dziećmi na temat urządzeń cyfrowych. Plakaty trafią m.in. do 18 przedszkoli w całej Polsce, z którymi w ramach programu CyfrOFFy kONtakt współpracuje firma Samsung. Można jest także pobrać ze strony: https://cyfroffykontakt.samsung.pl/materialy/

Na plakacie znajdują się treści, nawiązujące do materiałów edukacyjnych, które można znaleźć na stronie cyfroffykontakt.samsung.pl. Przykładowo informacje o zasadzie 10 aplikacji są dostępne w Kartach edukacyjnych dla rodziców. Zadanie zachęca do zastanowienia się, z jakich aplikacji korzysta nasze dziecko na telefonie oraz wspólnego wybrania maksymalnie 10 spośród nich. Tym samym uczy świadomego podejmowania decyzji i zarządzania zasobami mobilnymi. W kartach można znaleźć także odpowiedzi na zagadnienia dotyczące komunikacji z dzieckiem, kiedy potrzebujemy wygospodarować trochę czasu dla siebie: zrobić coś ważnego czy po prostu odpocząć. Każda z 12 kart dotyczy innego zagadnienia związanego z cyfrowym dobrostanem oraz inspiruje do przedyskutowania danego tematu z dzieckiem, tym samym przyczyniając się do pogłębienia relacji rodzinnych.

Bieżące informacje o artykułach oraz planowanych webinariach można znaleźć na profilu Samsung CyfrOFFy kONtakt.

Misją CSR firmy Samsung pod hasłem “Together for Tommorow! Enabling people” („Wspólnie dla przyszłości. Uaktywnij swój potencjał”) jest edukacja wspierająca pozytywne zmiany w społeczeństwie i umożliwiająca rozwój kompetencji przyszłych pokoleń dla wspólnego dobra planety. Skupiając się na maksymalizacji pozytywnego wpływu na otoczenie społeczne i środowiskowe, w którym funkcjonuje, Samsung podąża za wyzwaniami określonymi w Celach Zrównoważonego Rozwoju ONZ.

Bezpieczeństwo w sieci to tematyka szczególnie istotna i często poruszana w ramach programu Samsung CyfrOFFy kONtakt. Nabrała szczególnego znaczenia w ciągu ostatnich 2 lat, w toku pracy i nauki zdalnej. Świat online na stałe zaczął przenikać się z tym realnym, stając się jego nieodłączną częścią. Według raportu „Nastolatki 3.0”[1], co piąty badany nastolatek wskazał, że już w wieku 7-8 lat miał smartfon z dostępem do Internetu (20,5%). Co ciekawe potwierdziło to tylko 14% rodziców, co może wskazywać na niekontrolowany dostęp do urządzeń mobilnych. Część rodziców przyznała, że wyposażyła swoje pociechy w urządzenie z dostępem do sieci, gdy miały zaledwie 6 lat.

Edukacja już od przedszkola

Świętowanie Dnia Bezpiecznego Internetu można zacząć od udziału w bezpłatnym webinarze Samsung pt. „Offline i online z CyfrOFFym kONtaktem. Jak włączyć się do obchodów DBI z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym?”. Jest on przeznaczony głównie dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i przedszkolnej oraz rodziców dzieci w tym wieku. Webinar poprowadzą wykwalifikowani trenerzy edukacyjni – Iwona Brzózka-Złotnicka oraz Krzysztof Jaworski. Podpowiedzą, jak rozwijać uważność dzieci, jak wspierać ich pierwsze kroki w świecie cyfrowym i jak uczyć ich relacji z innymi, także w otoczeniu technologii, czyli w świecie offline oraz online. Prowadzący podzielą się także inspiracjami na działania, które można przeprowadzić w domu, jak również w grupie przedszkolnej lub wczesnoszkolnej rejestrując je na mapie wydarzeń Dnia Bezpiecznego Internetu. Webinar odbędzie się 9 lutego o godz. 17.00.

Zgłoś swoją inicjatywę

Samsung wraz z organizatorami (NASK i Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę) zachęcają instytucje – placówki edukacyjne, organizacje pozarządowe, a także biblioteki – do organizowania własnych inicjatyw w ramach DBI. Liczba zgłaszanych aktywności rośnie z roku na rok, co oznacza, że świadomość dotycząca bezpieczeństwa w sieci jest coraz większa i angażuje coraz więcej osób. Celem tej edycji jest pobicie rekordu  5 tys. inicjatyw. Wydarzenia można organizować w wybranym przez siebie terminie od początku lutego do końca marca 2022 r. Na  najbardziej aktywne placówki czekają nagrody rzeczowe, w tym nagroda I w postaci Samsung Flip 2.0. To elektroniczny flipchart, który łączy rolę tablicy do wizualnych notatek, wspierających proces rozumienia i utrwalania wiedzy, z zaawansowanym monitorem interaktywnym. Samsung Flip2.0, dzięki prostocie obsługi i wbudowanym narzędziom, dającym nauczycielowi i uczniom moc możliwości jest najlepszym partnerem technologicznym nowoczesnych, interaktywnych i angażujących lekcji.

Zgłoszenia można nadsyłać tutaj: https://www.saferinternet.pl/dbi/zglos-inicjatywe-dbi.html

Misją CSR firmy Samsung jest działanie pod hasłem “Together for Tommorow! Enabling people” („Wspólnie dla przyszłości. Uaktywnij swój potencjał”). Nasze programy mają na celu ułatwienie dostępu do edukacji dla przyszłych pokoleń i umożliwienie rozwoju potencjału każdego z nas. Dzięki temu przyczyniamy się do pozytywnych zmian w społeczeństwie i budujemy lepszy świat.

[1] Raport „Nastolatki 3.0” można pobrać na stronie: https://www.nask.pl/pl/raporty/raporty/4295,RAPORT-Z-BADAN-NASTOLATKI-30-2021.html

Pierwsza sesja warsztatów odbyła się pod koniec września w nowoczesnej pracowni Samsung EduLab, znajdującej się w Szkole Podstawowej nr 234 im. Juliana Tuwima w Warszawie. Laboratorium powstało w ramach programu Samsung CyfrOFFy kONtakt i stanowi miejsce wymiany doświadczeń uczniów, nauczycieli, ekspertów i rodziców.

W spotkaniu wzięli udział uczniowie z klas 7. i 8. Podczas warsztatów, prowadzonych metodą design thinking, młodzi ludzie mogli zgłębiać tematykę cyfrowego dobrostanu, która dla wielu okazała się być nowym podejściem do tematu obecności dzieci i młodzieży w Internecie. Merytorycznego wsparcia udzielili nastolatkom zaproszeni eksperci: Marta Florkiewicz-Borkowska i Kamil Śliwowski. Praca w grupach, kreatywne podejście i wyobraźnia młodych przyniosły wiele zaskakujących pomysłów. I tak podczas prezentacji końcowych pojawiła się m.in. aplikacja „Block this country”, której zadaniem było blokowanie na czatach osób z innych krajów. Był to pomysł grupy dziewcząt, które przy okazji podzieliły się osobistymi doświadczeniami korzystania z aplikacji w social media. Inna grupa nastolatków przedstawiła zaskakujący projekt wzmocnienia kontroli rodzicielskiej. Argumentowali to tym, że sami nie zawsze są w stanie ograniczyć swój czas spędzany w sieci i potrzebowaliby przy tym wsparcia dorosłych. Pojawiły się też inne pomysły: boty wychwytujące hejt w Internecie, aplikacja pomagająca w radzeniu sobie z nienawiścią i nieprzyjemnymi komentarzami w sieci czy rozważania wspomagające samokontrolę czasu spędzanego przed ekranami.

 – Często rozmawiamy z uczniami o bezpieczeństwie w sieci, ale podczas tych warsztatów okazało się, jak wiele obszarów jest dla nich ciągle nowych – mówi Monika Fiuk, wicedyrektorka SP 234 i nauczycielka informatyki. – To była niezwykła okazja do refleksji nad tym, jak korzystamy z Internetu, co nastolatkom sprzyja, a co przeszkadza, a przede wszystkim młodzi mieli czas, aby zastanowić się i zaprojektować swoje rozwiązania dotyczące jakości ich bycia w sieci.

Druga edycja warsztatów miała już formę online i pozwoliła na głęboką analizę tematów, rozpoczętych podczas pierwszej sesji. Podczas spotkania szczególnie omawiane były te kwestie, które młodzi podnosili najczęściej: kontrolowanie czasu spędzanego w Internecie czy powszechny hejt w sieci. Na zakończenie dyskusji uczniowie stworzyli wspólny przekaz dla dorosłych w postaci poradnika. W kilkunastu punktach młodzi ludzie starali się przedstawić swoje potrzeby związane z korzystaniem z sieci. Poruszyli kwestie dotyczące zachowania prywatności, zaufania czy dialogu. Wśród nich znalazły się następujące postulaty:

• Rodzice, zapytajcie nas, co robimy w sieci. Rozmawiajmy o tym. Nie myślcie, że my tylko gramy na telefonach i tracimy w ten sposób czas.
• W sieci można robić wiele wartościowych i kreatywnych rzeczy. Wiele się uczymy spędzając czas w Internecie. Na przykład ćwiczymy język angielski, tworzymy memy (tak, memy mogą być zabawne, inteligentne i kreatywne).
• Porozmawiajmy o różnych systemach do kontroli rodzicielskiej. Chcielibyśmy, żebyście traktowali nas poważnie. Nie jesteśmy już przecież małymi dziećmi.

Efekty obu edycji warsztatów zostały zaprezentowane przez Samsung jako działanie na rzecz Better Internet for Kids (BIK) Youth Pledge podczas konferencji online Safer Internet Forum 2020 organizowanej z inicjatywy Komisji Europejskiej. Celem BIK jest uczynienie Internetu lepszym i bezpieczniejszym miejscem dla dzieci i młodzieży. W ujęciu praktycznym oznacza to dialog międzypokoleniowy, wymianę wiedzy, doświadczeń i praktyk między różnymi podmiotami – ekspertami, rodzicami, opiekunami i nastolatkami.

W ostatnim czasie edukacja przeszła rewolucję, w efekcie której należało dostosować program do warunków pracy zdalnej. Ta sytuacja była nie tylko dużym wyzwaniem dla rodziców, którzy musieli pogodzić swoje obowiązki ze wsparciem w nauczaniu zdalnym dzieci, ale także dla nauczycieli. Uzmysłowiła także, jak ważną rolę także w tym zakresie odgrywają dziś nowe technologie. Dlatego, z okazji Dnia Edukacji Narodowej, Samsung zaprasza do odwiedzenia nowej strony internetowej, w której znaleźć można treści edukacyjne tworzone przy wsparciu ekspertów: psychologów, nauczycieli oraz edukatorów, a także inne materiały wspierające rodziców i nauczycieli w budowaniu odpowiednich nawyków cyfrowych u dzieci. Samsung już od ponad 2 lat konsekwentnie prowadzi działania w zakresie cyfrowego dobrostanu, organizując technologiczne warsztaty rodzinne, webinaria dla rodziców i nauczycieli, a także oferując swoim odbiorcom szereg przydatnych materiałów edukacyjnych.

Kompleksowa i interaktywna strona internetowa stanowi klarowne podsumowanie dotychczasowych działań i projektów, skupionych wokół programu CyfrOFFy kONtakt. Słowa „OFF” i „ON” zawarte w nazwie odnoszą do umiejętności utrzymania harmonii między byciem online i offline. Przed przystąpieniem do zabaw i aktywności można wypełnić krótki quiz, który będzie pierwszym krokiem do analizy i wskazania miejsca technologii cyfrowej w życiu rodzinnym. Dzięki temu będzie można dowiedzieć się, co należy poprawić, jak zadbać o rodzinne relacje i jak utrzymać odpowiednią równowagę między byciem „on” i „off”. Może to stanowić także początek dyskusji na temat tego, czym jest cyfrowy dobrostan dla członków rodziny.

Na stronie rodzice znajdą także bezpłatne poradniki powstałe przy wsparciu ekspertów, takich jak pedagodzy czy psychologowie. „Rodzinny przewodnik po cyfrowym świecie” to publikacja dla rodziców, którzy nadal z dystansem podchodzą do wprowadzenia dziecka w świat nowych technologii. Należy jednak pamiętać, że nawet jeśli dziecko nie posiada jeszcze własnego telefonu czy tabletu, już od najmłodszych lat obserwuje technologię w rękach innych osób. Warto wówczas zasięgnąć informacji w tym zakresie i odwiedzić nowo powstałą stronę programu. W wersji na stronie internetowej poradnik został podzielony na kilka sekcji, takich jak np. „Technologia i czas”, „Rodzic jako wzór”, „Technologiczne BHP”. Niejeden rodzic pewnie zmierzył się z problemem, w jaki sposób wyznaczać dziecku czas spędzany ze smartfonem oraz jak zareagować na prośbę o obejrzenie jeszcze jednej bajki. Przy każdym zagadnieniu znajduje się krótkie wyjaśnienie oraz kilka przykładowych rozwiązań, których mogą się podjąć rodzice.

Zupełną nowością są „Karty edukacyjne dla rodziców”, czyli zestaw starannie zaprojektowanych 12 kart, które podczas kreatywnych zabaw mogą pogłębić relacje rodzinne. Każda karta stanowi inne zagadnienie związane z cyfrowym dobrostanem oraz inspiracje do przedyskutowania wraz z dzieckiem. Wśród nich tematy takie jak: „Budowa smartfona”, „Zasada 10 aplikacji” czy „Korzystanie z nowych technologii w pracy i w domu”.

Nie zabrakło także materiałów dydaktycznych dla nauczycieli. Ze strony można pobrać scenariusze zajęć, czyli dostosowane do wieku dzieci zarysy lekcji, które będą pomocą do wprowadzenia z artykułami przygotowanymi przez ekspertów edukacji cyfrowej, psychologów czy trenerów edukacyjnych. Dotyczą szeroko pojętych zagadnień wokół cyfrowego dobrostanu i tego, w jaki sposób można pogodzić domowe obowiązki z zachowaniem zdrowych nawyków cyfrowych.

W ramach programu CyfrOFFy kOntakt organizowane są kreatywne warsztaty familijne, odbywające się w całej Polsce, czy webinaria dla nauczycieli. Na stronie będą aktualizowane informacje o wszystkich nadchodzących wydarzeniach. Zainteresowani mogą subskrybować newsletter z najnowszymi wskazówkami ekspertów.

Więcej na stronie https://cyfroffykontakt.samsung.pl

Toontasic 3D  (Android, iOS)

Niezwykle atrakcyjna wizualnie aplikacja, dzięki której stajemy się twórcami filmu. Możemy stworzyć własnych bohaterów lub wykorzystać postaci dostępne w aplikacji. Dostępne są trzy schematy tworzenia filmu: krótki, klasyczny oraz raport naukowy. Wybierając postać i scenę (tło) opowiadamy historię i poruszamy swoimi bohaterami. Na koniec nadajemy tytuł swojemu filmowi, a także wpisujemy reżysera, czyli siebie. Po emisji każdego filmu otrzymujemy brawa od widzów. Ta aplikacja to fajny pomysł na rodzinne tworzenie opowieści, w której każdy z członków rodziny „steruje” swoją postacią filmową. Miłej zabawy!

FlipaClip (Android, iOS)

Rysunek, animacja poklatkowa, kreatywność, intuicyjność – tak w kilku słowach można opisać tę aplikację. Chciałbyś stworzyć swój pierwszy film animowany? To dobry czas, aby zacząć to robić teraz. Wykorzystaj FlipaClip.

Math Duel (Android, iOS)

Matematyczny pojedynek czas rozpocząć! Kto pierwszy wskaże poprawny wynik, otrzymuje punkt. Aplikacja pokazuje, jak nudne działania matematyczne mogą stać się ekscytującym wyzwaniem.

Scratch Junior (Android, iOS)

To niewątpliwie mój faworyt. Młodszy brat Scratch’a, Scratch Junior, w przyjazny sposób wprowadza nas w świat projektowania,  programowania i testowania. Daje poczucie sprawczości i uczy kreatywnych sposobów rozwiązywania problemów. Jednym słowem – warto.

Sprite Box_Code Hour (Android, iOS)

Ta aplikacja również wprowadza nas w świat programowania. Dodatkowo, obok wizualnego języka, posiada możliwość programowania w Javie, czyli coś dla tych, którzy chcieliby dotknąć prawdziwego kodu. Ma bardzo przyjemną szatę graficzną. Postać, którą jesteśmy w grze, spotyka na swojej drodze przeszkody. Wtedy z pomocą przychodzi duszek. Musimy zaprogramować go tak, aby ostatecznie bezpiecznie przejść z miejsca na miejsce.

LogicPic (Android)

Logiczne obrazki uczą poszukiwania różnych sposobów na rozwiązanie problemu. Aktywizują mózg, uczą wytrwałości. Nagrodą jest obrazek, który pokazuje się, gdy poprawnie rozwiążesz logiczną zagadkę. Pogłówkujcie razem z LogicPic.

Kids brain trainer  (Android)

To propozycja dla młodszych dzieci. Dopasowywanie, szukanie różnic, układanie, klasyfikowanie, gry pamięciowe – to aktywności, które spotkamy w tej aplikacji. W atrakcyjny sposób dziecko ćwiczy umiejętności, które wielokrotnie wykorzysta w codziennych czynnościach.

Kujon Junior (Android)

Choć tytuł aplikacji może wzbudzać ambiwalentne uczucia, polecam do niej zajrzeć. Chcesz powtórzyć części mowy, synonimy, antonimy, ułamki, jednostki miar? Śmiało sięgnij po Kujona. Z taką aplikacją nauka nigdy nie będzie nuda.

Simple Soroban (Android)

Na koniec coś specjalnego – japońskie liczydło. Moje ostatnie odkrycie. I choć na początku, zrozumienie tego, jak działają liczydła, może przysparzać trudności, nie warto się zniechęcać. Zobaczysz, po chwili nie będziesz się w stanie od nich oderwać. Aplikacja jest przeznaczona dla starszych dzieci i młodzieży.

Autorką tekstu jest Agnieszka Chomicka- Bosy – mama Zuzi i Julka, nauczycielka, trenerka edukacyjna i edukatorka w Centralnym Domu Technologii, współpracuje z programem Samsung CyfrOFFy kONtakt.

Na pytanie, czym jest dobrostan nie ma łatwej odpowiedzi, ale chyba wszyscy mamy poczucie, że jakkolwiek rozumiany, staje się towarem deficytowym w obecnej sytuacji. Warto zrozumieć, że frustracja czy zmęczenie są bardzo częstymi reakcjami i że możemy sobie na nie pozwolić. Nie musimy udawać, że nic się nie zmieniło. Zwłaszcza, że zmieniło się bardzo dużo – ograniczona aktywność fizyczna może wywoływać w nas uczucie znużenia, zmiana dynamiki w rodzinie może powodować lekkie zdenerwowanie tym, że jesteśmy mniej efektywni, ograniczone kontakty społeczne mogą prowadzić do odczuwania zwiększonego poziomu depresyjności czy lęku, a przejście na pracę zdalną może prowadzić do poczucia niepokoju. Co zatem zrobić, żeby poczuć się lepiej?

Pozwól sobie na gorszy nastrój

Pierwszym krokiem jest zrozumienie i przyznanie przez samym sobą, że mamy prawo czuć się gorzej i jest to naturalne. Jesteśmy w stanie dużej niepewności związanej z tym, kiedy wrócimy do pracy, kiedy będą otwarte szkoły i czy będzie to bezpieczne. Niestety samo oczekiwanie i trwanie w hibernacji nie przyniesie oczekiwanych rezultatów. Za to pozwolenie sobie na gorsze samopoczucie może nas uspokoić.

Poszukaj nowych form spędzania wolnego czasu

Drugim krokiem jest poszukiwanie nowych rozwiązań na radzenie sobie ze stresem, z emocjami, z nudą, a nawet z odpoczynkiem. Obecnie wiele znanych nam sposobów spędzenia czasu albo poprawienia sobie nastroju nie jest możliwa – nie możemy korzystać z restauracji (jedynie z zamawiania jedzenia do domu), nie możemy korzystać z obiektów sportowych, ani nie możemy posiedzieć przez 30 minut w kawiarni z ulubiona kawą. Możemy za to przetestować kilka nowych sposobów radzenia sobie ze stresem – od jogi czy medytacji, poprzez posadzenie rośliny w doniczce. Możemy zainspirować się czymś zupełnie nowym, spróbować czynności manualnych albo rozwiązywania krzyżówek czy gier planszowych. Możemy także obejrzeć coś w telewizji. Chociaż jest to utożsamiane z czynnością pasywną, to należy pamiętać, że przeskakiwanie z kanału na kanał to jedno, a oglądanie programów historycznych czy przyrodniczych to zupełnie coś innego. A może po całym dniu rozmów telefonicznych, spotkań online po prostu mamy ochotę na chwilę biernego spędzenia czasu? Nie bójmy się nudy i bycia z naszymi myślami i emocjami, spróbujmy je nazwać (nawet jak będzie to strach), gdyż czasem strach nazwany staje się mniejszym strachem. Zaakceptujmy to, na co nie mamy wpływu. W profilaktyce tzw. e-uzależnień skierowanej do dzieci i młodzieży zwracamy uwagę na to, aby formy spędzania czasu, jakie oferujemy naszym podopiecznym, były kreatywne, ciekawe i angażujące, i dzięki temu stały się autentyczną alternatywą dla Internetu. Jednak w obecnej sytuacji nie powinniśmy przestymulować naszych dzieci różnymi bodźcami, bo efektem będzie jeszcze większe zmęczenie i frustracja. Dzieci obserwują nasze zachowanie i nawet jeśli nie rozmawiamy z nimi o naszych lękach czy problemach to wiedzą, że coś jest nie w porządku, zatem potrzebujemy zadbać o stabilność emocjonalną naszych pociech.

Zorganizuj sobie plan dnia

Warto także zadbać o organizacje czasu. Mimo, że jesteśmy w domu i wszyscy mamy dostęp do lodówki, to nie powinniśmy zrezygnować ze wspólnych posiłków o podobnych porach. Dzięki nadaniu pewnej rutyny dniom, będziemy mogli poczuć się trochę bardziej pewnie, a dodatkowo brak odczuwania głodu pozwoli nam nieco lepiej kontrolować swoje zachowanie np. żeby nie zatracić się podczas oglądania telewizji albo grania w gry komputerowe. Ponadto, należy się wysypiać – powinniśmy sypiać po ok. 7 godzin, a także chodzić spać o regularnych porach. Mimo, że nie wychodzimy z domu, przeniesienie trybu czuwania na godziny nocne, a snu na godziny przedpołudniowe nie jest dobrym pomysłem. Kolejnym ważnym czynnikiem wspierającym dobrostan psychiczny jest brak poczucia samotności. Nie jest łatwo temu przeciwdziałać w przypadku kwarantanny albo nawet izolacji społecznej, ale jeśli żyjemy z rodziną, to bądźmy z nią – sam fakt, że jesteśmy w tym samym mieszkaniu nie jest wystarczający. Zróbmy coś razem, np. przygotujmy posiłek i zjedzmy go bez urządzeń mobilnych.

Podsumowując, aby zachować dobrostan w tej nietypowej sytuacji zadbajmy o siebie, zwolnijmy i przyjrzyjmy się sobie, a przede wszystkim bądźmy z najbliższymi  – a nie obok nich.

Autorką tekstu jest dr Magdalena Rowicka – psycholog, wykładowca na Akademii Pedagogiki Specjalnej. Interesuje się tematem uzależnień behawioralnych, w tym tzw. e-uzależnień. Autorka książki „E-uzależnienia. Teoria, profilaktyka, terapia”.

Nasze działania nie muszą być zwykłą “zapchajdziurą”. W sposób przyjemny i konstruktywny kształtować u dzieci – tzw. kompetencje przyszłości, do których możemy zaliczyć m.in.:

• kompetencje cyfrowe, w skład których wchodzą umiejętności wykorzystania technologii do uczenia się, zarządzania czasem, komunikacji na odległość, tworzenia aplikacji i cyfrowych zasobów
• kompetencje społeczne, które pomogą naszym dzieciom w komunikowaniu się z innymi, wesprą ich podczas pracy w zespole, ale również pomogą w osiąganiu wewnętrznego dobrostanu
• kompetencje poznawcze, dzięki którym nasze dziecko będzie ciekawe świata, nie będzie się bało stawiać pytań i szukać na nie odpowiedzi, będzie kreatywne i wszechstronne, będzie umiało krytycznie i odważnie podejść do sytuacji, które go otaczają.

Zaplanowane przez nas aktywności będą uzależnione od tego, czym dysponujemy w domu, czyli jakie mamy warunki sprzętowe, zasoby – czyli wszystko co mamy pod ręką, także, a może przede wszystkim tzw. “śmieci”, którym możemy nadać drugie życie – narzędzia, materiały plastyczne itd. Warto jednak pamiętać, aby nie zrażać się faktem nieposiadania potrzebnych materiałów. Wychodźmy poza schematy myślowe, starajmy się modyfikować różne pomysły, bo w ten właśnie sposób uczymy właśnie nasze dzieci rozwiązywania problemów. Pamiętajmy, że zawsze jest jakieś wyjście z sytuacji.

GRY PLANSZOWE

Aktywnością, która wszechstronnie rozwija dziecko i ma walor nie tylko edukacyjny, ale także społeczny, jest np. tworzenie własnych gier planszowych. Zapewne w te, które macie w domu, graliście już tyle razy, że mogły się już trochę znudzić. W takim razie wymyślmy swoją własną grę planszową. Będziemy do tego potrzebowali duży arkusz papieru, kolorowe karteczki typu post-it lub inne wycięte z kolorowych kartek, kolorowe gazety, flamastry, farby, kredki, klej i nożyczki. Jeśli wasza gra będzie przypominała te, które macie w domu – nic nie szkodzi – wtedy zabawimy się w modyfikowanie istniejącej gry. Opracujcie najpierw plan realizacji waszego projektu pod tytułem “planszówka”. Planowanie to bardzo ważny etap – mamy wtedy szansę zapisać nasze pomysły, oczekiwania, potrzebne materiały, rozdzielić zadania itd. To prawdziwa praca projektowa w zespole!

Gry mogą zawierać element edukacyjny np. pytania, łamigłówki, zadania matematyczne czy informacje dotyczące jakiegoś tekstu, umieszczone na polach funkcyjnych, tak jak poniżej w grze stworzonej do książki “Anaruk, chłopiec z Grenlandii”. Oczywiście to też jest pole do popisu dla dzieci, które poprzez przygotowywanie treści np. zadań do gry zdobywają konkretną wiedzę i umiejętności.

Pamiętajcie, że przy projektowaniu własnych gier proces tworzenia jest najważniejszy – ustalanie reguł, zasad, opracowywanie mechaniki gry, następnie testowanie gry i modyfikowanie tego, co wymyśliliśmy… Odrobina cierpliwości, determinacji i wspólnej pracy to gwarancja sukcesu w postaci gotowej, grywalnej planszówki.

ZOSTAŃ MALARZEM – OFFLINE

Inną aktywnością pobudzającą kreatywność u dzieci jest tworzenie ciekawych prac plastycznych opartych na twórczości wielkich artystów – takich jak Mondrian, Picasso, Kandinsky czy Monet.

Warto zaprzyjaźnić się z platformą społecznościową Pinterest, na której można znaleźć mnóstwo inspiracji do takich działań. Po wpisaniu słów kluczowych np. art project for kids lub famous artist for kids znajdziemy całą masę ciekawych projektów, które mogą uprzyjemnić czas zarówno nam, jak i naszym pociechom na długie popołudnia. Te działania z artystami warto podeprzeć pigułką wiedzy o samych malarzach, które można znaleźć na przykład w  książce pt. “Gwiaździsta noc Vincenta i inne opowieści. Historia sztuki dla dzieci”. Książka pełna jest pięknych grafik jak i różnych historii o malarzach, napisana w przystępny sposób, wprost dla naszych milusińskich.

ZOSTAŃ MALARZEM – ONLINE

Ciekawym połączeniem sztuki i technologii może być wykorzystanie motywu fresku “Stworzenie Adama” autorstwa Michała Anioła do stworzenia zdjęć wybranego fragmentu malowidła a mianowicie dłoni. Dzieciaki mogą zaaranżować same tło, sposób ustawienia dłoni np. mamy i taty, a następnie wykonać zdjęcie telefonem, które potem przy użyciu filtrów wystylizujemy na stare malowidło. Wiele smartfonów posiada już automatycznie wbudowane filtry, więc nie ma konieczności instalowania aplikacji, ale można też skorzystać ze Sklepu Play i pobrać aplikacje, takie jak Picas – Art Photo Filter, dzięki której można bardzo prosty sposób zamienić zwykłe zdjęcie w artystyczne dzieło.

APLIKACJE POBUDZAJĄCE KREATYWNOŚĆ

Istnieje mnóstwo ciekawych aplikacji wyzwalających kreatywność u dzieci. Przedstawię Wam trzy, moim zdaniem najciekawsze.

1. ChatterPix to aplikacja, która sprawi, że nasze zdjęcia przemówią. Wystarczy pobrać aplikację, zrobić zdjęcie, zaznaczyć linię ust i nagrać wiadomość, a następnie wysłać ją do kogoś w formie życzeń. Wielu nauczycieli, których znam, wykorzystuje tę aplikację do przekazywania informacji podczas zdalnego nauczania. Np. jakiś pluszak może opowiedzieć zagadkę, przeczytać zadanie matematyczne albo zadać pytanie, na które dzieci będą musiały odpowiedzieć.

2. Kolejną aplikacją jest Toontastic – aplikacja pozwalająca tworzyć swoje własne trójwymiarowe komiksy, historyjki i opowiadania. Można w niej skorzystać z gotowych postaci, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby narysować własną postać i nagrać do niej swój głos.

3. Ostatnią, ale moim zdaniem najciekawszą, bo rozwijającą nie tylko wyobraźnię, ale również umiejętności programistyczne, jest aplikacja Scratch Jr.

To bardzo proste narzędzie przeznaczone dla młodych adeptów nauki programowania, nie wymaga od Waszych pociech umiejętności czytania i pisania, jest bardzo intuicyjne i zachęcające do działania. W kilka chwil możemy stworzyć historyjkę, w której przy pomocy prostych bloczków zaprogramujemy naszych bohaterów, aby poruszali się po scenie, wydawali dźwięki, a nawet wchodzili w interakcję z innymi bohaterami.

TROCHĘ NAUKI W FORMIE ZABAWY

Po aktywnościach z wykorzystaniem sprzętu, czas na aktywności techniczno-naukowe. W skład takich działań wchodzą m.in. eksperymenty i doświadczenia. Możemy spróbować zasiać rośliny i obserwować jak rosną. Jeśli do dwóch doniczek posiejemy dwa takie same nasiona i jedną doniczkę przykryjemy odciętą plastikową butelką, stworzymy w ten sposób szklarnię. Taki eksperyment pozwoli nam obserwować, w której doniczce szybciej wyrośnie roślina.

Więcej ciekawych doświadczeń można znaleźć na przygotowanym przeze mnie Padlecie: https://padlet.com/apanaski/znaukazapanbrat, w którym zebrane są strony internetowe z aktywnościami o charakterze naukowym.

Jednym z ciekawszych zadań, jakie zazwyczaj proponuję dzieciakom, jest sprawdzanie siły odśrodkowej. Będzie Wam do tego potrzebna oprawka ze starego długopisu, sznurek, gumka i klucze. Przeciągnijcie sznurek przez oprawkę i na jednym końcu zawiążcie gumkę, a na drugim końcu klucze. Następnie dajcie to dziecku do ręki i poproście, aby trzymając jedynie za oprawkę długopisu, gdzie klucze są na dole a gumka na górze, “podniósł” klucze do góry. Aby tak się stało, należy zacząć kręcić tą oprawką, tak aby wprawić w ruch gumkę, która obracając się na boki zacznie zataczać coraz większe koła, a tym samym podciąga klucze do góry. Przećwiczcie najpierw sami

Dziecko jest ze swej natury twórcze, ciekawe świata, lubi eksplorować i poznawać nowe rzeczy. Aby pozostało kreatywne i w taki sposób podchodziło w życiu do pojawiających się na jego drodze wyzwań, najważniejsze abyśmy tej twórczej energii w nim nie tłumili. Dawanie przestrzeni do swobody działania, do eksperymentowania, do pomyłek i modyfikacji, to najlepsze co możemy zrobić, aby wspierać dziecko w tej drodze ku kreatywności. Nie musimy wcale organizować dziecku planu dnia od a do z i proponować mu dziesiątek pobudzających zabaw. Nuda też wyzwala kreatywność, dlatego czasem bez wyrzutów sumienia pozwólcie na nią swoim pociechom.

Autorką tekstu jest Joanna Apanasewicz – nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej i członkini grupy Superbelfrzy RP i Superbelfrzy Mini. W 2018 r. znalazła się na „Liście 100 osób mających wpływ na rozwój kompetencji cyfrowych w Polsce”. Joanna jest autorką publikacji i scenariuszy z wykorzystaniem nowoczesnych metod nauczania (w tym TIKu) oraz programowania w klasach młodszych. Prowadzi także blogi maliprogramisci.blogspot.com oraz apanaski.blogspot.com. Jest autorką książki pt. „Zrób to sam/a. Dydaktyczne pomoce (niemal) z niczego”.

Zamknięcie placówek edukacyjnych było nietypową sytuacją, z którą zmierzyć musieli się zarówno rodzice, jak i nauczyciele. Podczas gdy do szkół został wprowadzony obowiązek nauczania na odległość, tak w przypadku przedszkoli nie zostało to precyzyjne określone. W związku z tą sytuacją nauczyciele przedszkolni zaczęli samodzielnie próbować różnych narzędzi i sposobów przekazywania wiedzy. W odpowiedzi na pojawiające się wątpliwości dotyczące tego, jak najefektywniej zapewnić najmłodszym ciągłość zajęć edukacyjnych, firma Samsung postanowiła wesprzeć nauczycieli przedszkolnych, rozpoczynając cykl webinariów.

W kwietniu na profilu Samsung CyfrOFFy kONtakt odbyły się już dwa webinaria, które cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem. W pierwszym z nich pt. „Domowe przedszkole: propozycje programowe edukacji zdalnej” wzięło udział 869 osób. Podczas webinarium pojawiło się wiele pozytywnych komentarzy od uczestników, którzy dziękowali za otrzymane wsparcie oraz za: „bardzo przydatne informacje przedstawione zwięźle i rzeczowo”. Nauczyciele dzielili się także swoimi zdalnymi propozycjami zabaw. W kolejnym webinarium pt.: „Edukacja zdalna a prawa autorskie” – wzięły udział aż 1163 osoby.

Maj z webinariami

Już 6 maja odbędzie się webinarium poświęcone tematyce współpracy między rodzicami a nauczycielami edukacji przedszkolnej, która to jest kluczowa do osiągnięcia wszechstronnego rozwoju dziecka. W czasie izolacji rodzice często muszą pogodzić pracę zawodową z prowadzeniem domu oraz z opieką i wymyślaniem rozwojowych zabaw dla dzieci. Dlatego w tym okresie szczególnie przydałyby im się pomoc i wsparcie. O tym, jak nauczyciele mogą współpracować z rodzicami, aby pomóc im w pełnieniu tych różnych ról opowie Agnieszka Chomicka-Bosy, mama Zuzi i Julka, nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej.

Kolejne webinarium, dotyczyć będzie kodowania – zarówno offline, jak i przy pomocy dostępnych aplikacji – którą to umiejętność można kształtować już od najmłodszych lat. Poprowadzą je Patrycja Rączkowska-Oziębała, Karolina Pawłowska i Urszula Krzyżanowska, które wcześniej związany były z programem Mistrzowie Kodowania Junior, a teraz działają przy CyfrOFFym kONtakcie. W następnym tygodniu nauczycielka Joanna Apanasewicz opowie o tym, jak zaplanować rozwijające aktywności i zabawy przy pomocy materiałów i przyborów, które większość z nas ma w domu. Ostatni z zaplanowanych webinariów, przygotowany przez Krzysztofa Jaworskiego, poświęcony będzie temu, jak w tym szczególnym okresie zadbać o dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych oraz jak przygotować je na powrót do przedszkola czy też – na dalszy okres izolacji.

O programie CyfrOFFy kONtakt

Webinaria odbywają się w ramach programu Samsung CyfrOFFy kONtakt, który to skierowany jest przede wszystkim do rodziców, nauczycieli i edukatorów. Głównym celem programu jest wspieranie dorosłych w świadomym i bezpiecznym wprowadzaniu dzieci w świat nowych technologii, a dzieci – w kształtowaniu właściwych nawyków cyfrowych. W tym szczególnym okresie, firma Samsung publikuje porady i przemyślenia ekspertów, dotyczących godzenia domowych obowiązków, przy jednoczesnym zachowaniu zasad cyfrowego dobrostanu. Bieżące informacje o artykułach oraz planowanych webinariach można znaleźć na profilu Samsung CyfrOFFy kONtakt.

Godzenie pracy zdalnej z obowiązkami domowymi i edukacją zdalną dzieci, to szczególne wyzwanie, z którym stara się sobie poradzić wiele rodziców. Ponadto to czas, w którym dziecko może obserwować rodzica w ciągłym kontakcie z technologią – z laptopem na kolanach czy ze smartfonem w dłoni. Prawdopodobnie wielu rodziców boryka się z zagadnieniem, jak w tym czasie skutecznie komunikować się z dzieckiem i w jaki sposób wytłumaczyć mu, w jakim celu korzystamy z urządzeń elektronicznych. Do tego dochodzi jeszcze kwestia wparcia swoich pociech w edukacji zdalnej oraz wymyślanie rozwijających zabaw i atrakcji, przy utrzymaniu równowagi aktywności online i offline. Jak zachować w tym wszystkim zdrowy rozsądek? W celu udzielenia wsparcia rodzicom, Samsung zaangażował ekspertów, którzy dzielą swoimi poradami i przemyśleniami, dotyczącymi radzenia sobie z tą niecodzienną sytuacją, przy jednoczesnym zachowaniu cyfrowego dobrostanu.

Artykuły przygotowywane są przez wybitnych ekspertów zajmujących się edukacją cyfrową, takich jak Joanna Apanasewicz – członkini grupy Superbelfrzy RP oraz Superbelfrzy Mini, Krzysztof Jaworski – trener edukacyjny i laureat konkursu Innowacyjny Nauczyciel 2013 czy Agnieszka Chomicka-Bosy – trenerka edukacyjna w Centralnym Domu Technologii.

Dotychczas w ramach cyklu ukazały się następujące teksty:

• Rodzinny planer. Jak zaplanować rodzinne aktywności za pomocą narzędzi online o offline?
• Gry i zabawy bez technologii. Jak wykorzystać to co, co mamy w domu do twórczej i rozwijającej zabawy?
• Rodzinne główkowanie. Gry i zabawy rozwijające mózg
• O uważności w rodzinie
• Mój dobrostan, twój dobrostan, nasz dobrostan, czyli jak nie zwariować z rodziną w domu
• Dom jak warsztat, czyli zabawmy się w projektantów i konstruktorów
• Złap oddech! Ćwiczenia relaksacyjne z oddechem w roli głównej

W planach są już kolejne publikacje dotyczące m.in. tego, jak zadbać o swoje ciało i ducha w domowym zaciszu, jak zrobić wyjątkową kartkę świąteczną czy też jakie interesujące aplikacje można bez obaw polecić swoim dzieciom. Nie zapominając w tym czasie o działaniach na rzecz środowiska, eksperci z Centrum UNEP/GRID-Warszawa przygotowują także artykuł pt. „Dbam o środowisko – na zdrowie!”. Oprócz tego można wziąć udział także w inspirujących webinariach, dotyczących sposobów na spędzanie czasu w domu czy tematów, które pozwolą na chwilę oderwać się od rzeczywistości – np. o wyprawach w najwyższe góry świata. Informacje o webinariach znajdują się na profilu Samsung Cyfroffy Kontakt.

Lubimy przebywać w spokojnej, bezpiecznej przestrzeni, zwłaszcza w relacjach międzyludzkich. Możemy wtedy wymieniać swoje poglądy, wyrażać potrzeby i wątpliwości, bez poczucia zagrożenia. Zdarza się, że nie zawsze jest to możliwe. Nawet w najbardziej przyjaznym otoczeniu bliskich osób, zdarzają się trudne chwile. Zwłaszcza w momencie takim jak teraz, kiedy sytuacja zmusza nas do przebywania razem w jednej przestrzeni praktycznie przez 24 godz. 7 dni w tygodniu. Czasami zmęczeni pracą, obowiązkami, zestresowani, niepewni przyszłości, nie potrafimy zadbać o kontakt z najbliższymi i utrzymywać z nimi dobrych relacji. Może dochodzić wtedy do napięć lub kłótni. Tracimy kontakt z naszymi emocjami, z naszym ciałem. Zdarza się, że płyniemy z falą złości i frustracji. Czasami takie sytuacje przynoszą małe szkody, a niekiedy są źródłem ogromnego kryzysu. Warto wtedy znaleźć jakieś kotwice, które pomogą wrócić do tego, co ważne, co jest wartością w naszym życiu. Te kotwice mogą mieć różne wymiary: zewnętrzne, przedmiotowe, ale te najbardziej efektywne są związane z ciałem.

Mamy w sobie rytm

W życiu bardzo ważny jest rytm. Rytm znajdujemy w całej przyrodzie. W cyklach dnia i nocy, w ruchach najbardziej prymitywnych organizmów, w przypływach i odpływach. Dla człowieka również bardzo ważne są rytmy. Zwłaszcza rytm obecny w naszym ciele. I to nic innego jak oddech. Cyklicznie pojawia się wdech i wydech. Kiedy śpimy, kiedy jemy, kiedy rozmawiamy, gramy, oddech jest obecny zawsze z nami. Towarzyszy nam od początku naszego życia do jego ostatniej sekundy. Oddech zmienia się w zależności od naszej aktywności, od naszych emocji. Wszystko wpływa na to, jak oddychamy: szybko, wolno, głęboko czy płytko. W pewien sposób możemy też wpływać na oddech. Ale, co najważniejsze, to oddech może wpływać na nas. Jest to bardzo pozytywne i harmonizujące oddziaływanie na nasze funkcjonowanie. Rytm oddechu może być kojący i uspokajający. Pozwala powrócić do kontaktu z ciałem, z emocjami i odczytać, co tak naprawdę się dzieje i do czego warto dążyć. Pozwala osadzić się w trudnych momentach życia. Oddech jest kotwicą. Czasem wystarczy na chwilę zatrzymać się i skupić na kilku oddechach w sposób świadomy i zaangażowany. Dla eksperymentu możecie sprawdzić, ile trwa wdech i wydech każdego z członków rodziny lub np. ile czasu zajmuje każdemu 10 oddechów. Wystarczy stoper. Nie modyfikujcie swojego rytmu. Po prostu go obserwujcie.

Przerwa na oddech

W obecnym okresie zdalna praca przy komputerze może zabierać nam bardzo dużo energii. Spędzamy godziny przy sprzęcie. Jesteśmy wtedy całkowicie pochłonięci wirtualną aktywnością. Zdarza się, że taką pracę kończymy z obolałym ciałem, ze zmęczonymi oczami. W takiej sytuacji, warto zwrócić się w stronę oddechu. Możemy raz na pół godziny czy raz na godzinę, zamknąć oczy i wziąć trzy oddechy. Świadomy wdech i świadomy wydech. Poczuć kontakt ze swoim ciałem. I wrócić do swojej pracy. Również po skończonych aktywnościach warto na chwilę skupić się na oddechu, by w sposób delikatny powrócić z wirtualnego świata do rzeczywistości rodzinnej.

Oswoić stres

W życiu, zwłaszcza teraz, doświadczamy bardzo stresujących sytuacji. Nasz oddech wtedy zmienia się, staje się szybszy i płytszy. Poprzez skierowanie uwagi na oddech możemy uspokoić ciało i pracę serca. Można też, w sposób bardzo delikatny, wyciszyć negatywne emocje. Gdy czujesz w sobie niepokój, gdy zalewa Cię nadmiar negatywnych informacji z mediów, weź w sposób świadomy kilka oddechów, osadź się w ciele. Możesz liczyć do 1 do 10 wykonując każdy wdech i wydech. Jeśli się pomylisz, nic nie szkodzi. Po prostu wróć do liczenia. Po takim spotkaniu z oddechem może łatwiej rozpoznasz, które informacje są rzetelne, a które nie. Będzie Ci łatwiej nabrać do nich dystansu.

Ćwiczenia nie tylko dla dzieci

Tak jak dla osób dorosłych, tak i dla dzieci, oddech może stać się kotwicą do wyciszenia trudnych sytuacji i towarzyszących im emocji. Pozwala oswoić fakt, że zmienność jest niezbędnym elementem życia i da szansę na zbudowanie poczucia bezpieczeństwa w tej niestałości. Zwłaszcza w obliczu niekiedy chaotycznie zorganizowanej zdalnej edukacji, braku bezpośrednich relacji rówieśniczych, braku kontaktu z nauczycielem, zabawy oddechowe mogą wnieść do życia dziecka potrzebny spokój.

Dzieci mogą wykonywać wiele zabaw opartych na oddechu. Mogą to być aktywności ruchowe czy artystyczne. Poniższe propozycje to zabawy i ćwiczenia dla całych rodzin:

1. Zamknijcie oczy. Skierujcie uwagę na oddech. Połóżcie rękę na brzuchu. Zwróćcie uwagę na to, jak dłoń się unosi i opada. Bądźcie uważni na głębokość oraz tempo oddechu. Pozwólcie mu być takim, jakim jest. Oddychajcie w naturalny sposób. Możecie też położyć dłoń na brzuchu kogoś z rodziny lub położyć dłonie na boczne żebra. Zwróćcie uwagę na ich ruch. Po doświadczeniu możecie porozmawiać o swoich spostrzeżeniach. Może coś Was zaskoczyło?
2. Weźcie kartki i ołówki lub kolorowe kredki. Wsłuchajcie się w swój oddech. Rysujcie falę w rytm swojego wdechu i wydechu. W czasie trwania ćwiczenia możecie zmieniać kolory. W ten sposób stworzycie grafikę obrazującą rytm waszego oddechu. Porównajcie z innymi członkami rodziny swoje ilustracje. Pobawcie się w zgadywanie, co dana fala może przedstawiać. Dorysujcie jakieś elementy do tych rysunków, by powstała zabawna ilustracja. Jeśli jest was więcej, możecie pomieszać rysunki i spróbować odgadnąć do kogo należą kolejne grafiki.
3. Połóżcie się wygodnie na podłodze. Niech każdy wybierze jakiś przedmiot – może to być przytulanka lub poduszka. Połóżcie ją na brzuchu i obserwujcie, jak się kołysze podczas wdechu i wydechu. Czy komuś uda się utrzymać przytulankę na brzuchu?
4. Stańcie wygodnie na podłodze. Niech nogi stabilnie stykają się z podłożem. Skierujcie uwagę na rytm oddychania. Zamieńcie się w balony. Kiedy robicie wdech, unieście ręce jak najwyżej i najszerzej. Niech balon urośnie wielki i okrąglutki. Kiedy robicie wydech, opuście ręce i rozluźnijcie ciało. Wykonajcie daną czynność trzy razy.

Autorką tekstu jest Zofia Kacalska-Krzywowiąza – pedagog specjalny, terapeuta Integracji Sensorycznej, arteterapeuta, instruktor improwizacji ruchu i symboliki ciała wg. D. Kapperta. Nauczycielka wspomagająca. Realizuje autorskie programy terapeutyczne z dziećmi. Publikuje na łamach zachodniopomorskiego czasopisma „Refleksje”. Aktualnie słuchaczka studiów podyplomowych „Uważność i współczucie” na SWPS Poznań.